Dieselolie: bacteriën, schimmels en vergomming.

[Oeverloos]

Begin jaren 60 en 70 had de bioloog Fop I. Brouwer op de radio een rubriek "Wat leeft en groeit en ons altijd weer boeit".
Daar denk ik wel eens aan als het over oude dieselolie gaat.

Als een schip niet veel draaiuren maakt, veroudert de dieselolie ongemerkt in de tank.
Sommige schippers hebben nooit problemen met hun dieselolie.
Ik weet niet of het aan mij ligt, maar ik heb toch wel in de afgelopen 25 jaar motorproblemen ervaren, die door oude dieselbrandstof werden veroorzaakt.
Ook bijwerkingen van de toevoeging van bio-aandeel in de dieselolie.

Hier is een overzichtje van zaken die ik in de loop van jaren ben tegen gekomen en wat gegevens die ik verzamelde om er iets van te snappen.

Wat kun je in oude dieselolie tegen komen?

Water:
- Vrij-water aandeel: alle dieselolie bevat van zichzelf een hoeveelheid water.
- door condensatie: veranderingen in de temperatuur leiden tot condensatiedruppels aan de binnenkant van de tank, die in de dieselolie vallen.
- de buitenlucht die met de temperatuur in en uit de tankontluchting gaat voert bacteriën, schimmels en gisten met zich mee die zich voeden met de zuurstof in het water.
- hygroscopisch aandeel: bio componenten zijn ook hygroscopisch, bevatten water dat niet naar de bodem zakt.

Vergomming:
Vanaf 2007 wordt er bio-aandeel aan de dieselolie toegevoegd.
De in de loop der jaren tot 7% verhoogde bio-toevoeging (FAME: Fatty Acid Methyl Ester) in normale dieselolie, vergomt in heel oude dieselolie door oxidatie via blootstelling aan de buitenlucht.
Dan zie je een soort vet op de bodem van de tank dat er uitziet als appelstroop.
Deze bruine kleverige massa kom je ook tegen in de voorfilter, de opvoerpomp, de fijnfilter en de injectiepomp. De injectiepomp vervuilt en verslijt inwendig in hoog tempo.
De motor zal slecht starten, stationair draaien en afslaan bij achteruit slaan.
De injectiepomp zal wellicht gereviseerd moeten worden of omgeruild met een revisiepomp.
Op deze site wordt dit verschijnsel beschreven:
https://www.dieseltank-reiniging.nl/pro ... 46-nl.html,
Of zoals hier beschreven wordt op blz. 4 door de bekende oceaan motorbootvaarder Harald Paul:
http://www.harald-paul.de/pdf/eis/Gypsy ... il%203.pdf

Als dieselolie met 7% bio aandeel ouder is dan 1 jaar, is deze eigenlijk over de houdbaarheidsdatum heen. Daar merk je niets van, want je kunt deze oude dieselolie nog prima gebruiken en dat geldt ook voor dieselolie die nog vele jaren ouder is.
Alleen door het openmaken van de dieseltank kun je zien of deze vergomming plaats vindt.
Als je Duits kunt verstaan is hier een filmpje met zeer uitgebreide professionele uitleg:
https://youtu.be/5V6f0U_PFpg
In dit filmpje wordt o.a. een schoongemaakte tank getoond die daarna 2 jaar gevuld is geweest met normale diesel uit de pomp. De eigenaar heeft de boot die 2 jaar niet gebruikt en na 2 jaar is de tank geopend en lag er op de bodem van de tank een laag kleverige massa, overblijfsel van verouderde bio component uit de dieselolie.
Tanks met deze vergomming kunnen alleen met de hand schoongemaakt worden.
Biocides hebben hier geen invloed op.
Ik heb niet kunnen uitzoeken of deze bruine substantie ook op te lossen is.
Op een schip waar ik ervaring mee heb, is het spul uit beide tanks mechanisch verwijderd.

Slib op bodem en kanten
- asfaltenen (< 2 micron) vormen een olieachtig slib samen met parafine deeltjes.
Deze stoffen bevinden zich normaal in schone dieselolie. Ze kunnen samenklonteren als deze regelmatig de brandstofpomp passeren.
Deze asfaltenen (bruin) , die ontstaan in het raffinage proces, veroorzaken donkere brandstof en zwarte filters.
Ze kunnen kleiner zijn dan 2 micron en stromen dan gewoon door de filters en de injectiepomp en worden dus meeverstookt door de motor.
Maar ze hebben de neiging om samen te klonteren tot deeltjes van 100 tot 200 micron en die kunnen de brandstof toevoer verstoppen.
Hier zie je een voorbeeld: https://youtu.be/5aWRAXIfXkE
Daarnaast veroorzaken de hoge snelheid van de deeltjes in de injectiepomp en verstuivers samen met de hoge druk die opgewekt wordt, schade aan het oppervlak van de injectors die bloot staan aan deze wrijving, met niet optimale inspuiting en verbranding tot gevolg.
Met andere woorden de verneveling van de verstuivers wordt minder fijn waardoor de motor gaat roken.
Hier is niets aan te doen.

Parafine:
Dieselolie bevat parafine. Deze parafine (lichtbruin was-achtig) is de reden dat diesels bij temperaturen lager dan minus 15 graden slecht willen draaien. Het stolt door de kou.
Winterdiesel bevat toevoegingen die de parafine in de dieselolie minder doet stollen.
Dieselbrandstof met bio-component kan leiden tot een verhoogde parafine aanslag (heel lichtbruin en smelt als je het verwarmt) op het fijnfilter. De filter raakt verstopt en de motor stopt er mee.
Ik begrijp dat brandstof fabrikanten aan dit probleem werken maar de verhoging naar 7% bio toevoeging maakt dit tot een uitdaging. Zeker als de buitentemperatuur daalt tot ver beneden de min 15 graden.
Hier is ook niets aan te doen. ( Op Racor filters kun je eventueel een electrisch verwarmingselement monteren)

Schimmels en gisten:
Ontstaan zodra er water in de tank aanwezig is:
- schimmels, of fungi (2-100 micron) die slijmerige slierten vormen
- gisten (1 cellige schimmel) (2-4 micron)
door voedsel (diesel=koolwaterstoffen), zuurstof (in de diesel en in het water) en sporenelementen.

Bacteriën:
- aerobe (zuurstof minnende) bacteriën (1-10 micron),
Deze bacteriën bevinden zich op de grens van dieselolie en water. Ze produceren enzymen die dieselolie afbreken.
Ze vormen een laagje op het grensvlak van water en olie waar deze zich gaan delen.
Als de dieselolie warm is kan dat snel.
-anaerobe bacteriën (gedijen in zuurstofloze omgeving), als alle zuurstof in het waterdeel is op gebruikt dan onstaan er anaerobe bacteriën (vaak zwart koffiedikachtig).
Deze staan er bekend om dat ze zuren afscheiden die de tankwand kunnen beschadigen door etsen en pit corrosie.
Dat geldt voor stalen en alumium tanks.

Biofilm:
Restanten van deze micro organismen bedekken de bodem en de wanden van de tank en zo ontstaat in de loop van de tijd een biofilm van enkele milimeters dik,
Hier is een beschrijving: http://ts4u.nl/Diesel-besmetting
Bron microben: https://docplayer.nl/storage/33/1579016 ... 790165.pdf

Wat kun je er tegen doen?

- Biociden tegen microben:
Met biocides (Grota Mar 71 of 82 (vóór-oplossing van 71), Acticide, Bardahl DAB , Parker Racor Biocide etc.) kun je de gram positieve en gram negatieve bacteriën en schimmels/gisten bestrijden.
Als je te weinig biocide gebruikt kunnen bacteriën resistent worden.
Vermijd daarom onderdosering.
Dode bacteriën en afvalstoffen zakken naar de bodem en komen in de waterzak van de tank.
Heb je een tank met een waterzak, laat die geregeld aflopen, evenals een tank met een mangat om deze te reinigen.
Heb je geen waterzak, dan kun je ze met een Pella vacuum extractor uitzuigen van de bodem.
Op dit filmpje zie je hoe dat door een willekeurig bedrijf wordt gedaan:
https://youtu.be/taWEMDS5hY8
(Dit is als voorbeeld, ik ken dit bedrijf zelf niet!)

- Magneten (b.v. Debug) worden ook gebruikt om bacterie groei te beperken doordat gesteld wordt dat deze zich niet meer delen nadat ze door een sterke magneet zijn gestroomd. Aangetoond is dat sommige bacteriën hier gevoelig voor zijn, maar op de bacteriën in mijn tank had de magneet helaas geen effect.
Maar misschien op andere wel.
De magneet blijft dus opgenomen in de brandstofleiding van mijn schip.

- Filteren.
Vaak is het voorfilter/waterafscheider 30 micron.
Dat is voor een inspuitpomp te grof.
Daarom is de fijnfilter op de motor fijner, b.v. 10 micron voor oudere motoren en 4-5 micron voor nieuwe motoren.
- Fijnfilter op de motor (gevoed via het opvoerpompje met lage opvoerdruk):
Op veel boten met oudere mechanische inspuitpompen (Bosch, Lucas CAV) is de fijnfilter op de motor rond de 10-14 micron.

Misschien interessant om het veelgebruikte Delphi 7111 HDF296 filterpatroon als voorbeeld te nemen.
Dit heeft een rating van 5-7 micron voor 85%.
Dat betekent dat van de 10 deeltjes 8,5 deeltje door de filter wordt tegen gehouden,
maar ook een rating van 12 micron voor 98%
en een rating van 14 micron bij 99% efficientie.

Wat voor voorfilters:
Er wordt heel verschillend gedacht over welk voorfilter het beste is voor motorboot vaarders.
Uit de blogs van schippers in Noord-Amerika (Trawlerforum, Nordhavn) blijkt dat er schippers zijn die een dubbele voorfilter hebben van 2 micron, maar ook van 30 micron of 10 micron.
Een aantal is overgestapt op twee aparte voorfilters, eerst een dubbel filter van 30 micron, dan een dubbel filter van 2 micron (of soms 10 micron), waarna de brandstof naar de fijnfilter op de motor gaat.
Een veel gebruikt filter zijn de Racor Turbine filters, type 900AM of 1000AM.
Overigens is de dieselolie in de US van een lagere kwaliteit vergeleken met onze Europese dieselolie.

Houd er wel rekening mee dat het aantal micron dat op een filter staat, pas wat zegt als je het efficientie % weet, dat wordt uitgedrukt in de Beta Ratio!

Hier zijn drie beschrijvingen:

Boot 1:
Dit schip heeft langer dan 5 jaar te koop gelegen bij een makelaar.
De brandstof in de 2 tanks was rond de 7 jaar oud.
Ik denk dat er rond het jaar 2013 voor het laatst is getankt, dus dat moet dieselolie zijn geweest met bio aandeel.
De motor van dit schip (6 cil. 6 liter 135 pk, bij 2500 rpm, atmosferisch (geen turbo), CAV lijn pomp 170 bar, 3000 uur) kreeg langzamerhand steeds meer problemen.
De motor startte moeizaam, liep slecht stationair en sloeg af bij belasting bij stationair draaien en achteruit slaan. De motor liep wel goed bij hoge toerentallen.
De CAV Minimec inspuitpomp werd gedemonteerd en bleek vervuild met bruin stroopachtig spul en daardoor inwendig versleten volgens de diagnose van het revisiebedrijf Büchli.
Deze moest gereviseerd worden.
De inspuitpomp werd beschermt met een voorfilter van dubbel Racor S3209T 10 micron type spin-on
en 2 x Delphi HDF296 fijnfilter op de motor.
Er is een gereviseerde inspuitpomp van Büchli Harderwijk gemonteerd.
Bij het schoonmaken van de tanks bleek, dat er vergomming van de brandstof, type bruine plakkerige klonten in de tanks had plaatsgevonden.
De brandstoftanks zijn schoongemaakt, de diesel afgevoerd en gevuld met verse diesel en Grota Mar 71 biocide van Schülke.
De plunjer opvoerpomp was ook vervuild met hetzelfde bruine plakkerig spul en is vervangen door een nieuwe.
Op dit schip is de dubbele spin -on voorfilter van 10 micron vervangen door een dubbel Racor 900MA omschakelbaar filter, met vacuummeter en losse papieren 2 micron patronen.
De 2 x Delphi 296 op de motor zijn gehandhaafd.
De motor heeft een plunjer opvoerpomp met een opbrengst van 77 liter bij 2500 rpm.
De motor start en draait weer naar behoren.

Boot 2:
Een schip (6 cil. 7,2 liter 200 pk bij 2300 rpm, turbo, pompverstuivers 1400 bar) met een 2 x voorfilter Racor 1000HG 2 micron (volledig doorzichtige bowl), beide filters met kranen voor en achter en met een eigen vacuummeter.
Het fijnfilter op de motor is van Bosch of Hengst.
Op dit schip zijn gedurende 3500 motoruren op zee, geen motorische problemen geweest.
Biocide van Parker Racor en Grota Mar 71 om en om afgewisseld, vanwege de verschillende werkzame spectra.
Ook dit schip kampte jarenlang met uitgebreide groei van anaerobe zwarte bacteriën type koffiedik, in de 2 kuub dieselbrandstof.
De laatste 10 jaar zijn de bacteriën dood en een kweek wijst geen levende bacteriën mee uit.
De dode bacteriën zijn er (vooral bij zeegang) uitgefilterd door de Racor 1000 filters.
De filters werden eerst om de 10 uur vervangen (volledig vervuild), en de laatste jaren om de 50 uur (nauwelijks vervuild).
Het schip heeft een vlaktank die niet gereinigd kan worden maar waarvan de bodem wel uitgezogen.
Water wordt regelmatig afgetapt.
De laatste jaren wordt het schip getankt met Deense OK diesel zonder bio-aandeel, maar als het schip in Zweden is, wordt getankt wat voorhanden is (city diesel).
Deze motor heeft een opvoerpomp met een opbrengst van 650 liter per uur bij 2300 rpm nodig om de 6 pompverstuivers te koelen.
De totale brandstofvoorraad passeert elke 4 uur de 2 micron filters op een vaardag.
Deze motor loopt zonder een spoor van rook.
Met de wijsheid van achteraf zou het beter zijn geweest toch de vlaktank van diverse mangaten te laten voorzien ook al leent de situatie ter plekke zich hiervoor niet.

Boot 3:
Een schip (2 x 85 pk 4,75 liter bij 2500 rpm, CAV lijnpomp 170 bar.) 2 x 30 micron filter/waterafscheider voor elke motor en dubbele fijnfilters.
Het schip werd door de toenmalige eigenaar langdurig voor hele korte afstanden en lange ligtijden gebruikt en de dieseltanks werden jarenlang altijd vol gehouden, waardoor er heel oude diesel in de tanks zat.
Dit speelt zich af begin jaren 90, dus vóór dat er bio aandeel in de dieselolie werd gedaan.
De motoren sloegen om het uur af en konden alleen weer gestart worden als de fijnfilter werd vervangen en de hele zaak ontlucht werd.
Met een berg fijnfilters op weg naar de werf.
Bij de werf bleek dat zich in de tank grote hoeveelheden bruin langdraderig slijm bevond. Het zat ook in de voorfilter/waterafscheider en in de fijnfilter. Waarschijnlijk zijn dit schimmels geweest.
De tank werd verzien van een groot mangat, de tank gereinigd en gespoeld en met verse diesel met een biocide gevuld.
Geen problemen meer gehad met de beide motoren.

Hoewel de meeste schippers nooit te maken krijgen met bovenstaande verontreinigingen, is het wellicht toch voor een enkeling interessant om te lezen.

Voor de rest is er niks mis met onze dieselolie.

Mvrg. Oeverloos

[heuvels]

Bedankt Oeverloos, moet een hoop werk zijn geweest om al deze informatie bij elkaar te vergaren en netjes op een rijtje te zetten.. Er komen regelmatig vragen over diesel, handig om de link naar deze draad te onthouden...

[kajoe]

tja in de oude tijd dus van 1975 tot 1990 lade ik per keer 2x 880 lt gasolie per jaar haalde ik daar samen ongeveer een liter water af per jaar soms met wat rotzooi er in aftappen deed ik vrijwel iedere maand of als we zeeland over moesten of het IJsselmeer in verband met het slingeren dus viel het wel mee .
tot een keer ik weer eens moest laden uit een bunkerbootje een uurtje of wat later even kijken of er water uit kwam vele liters per tank gelijk de olieboer weer opgeroepen tja lag niet aan hem nog eens gepeild met waterpasta en hartstikke verkleurd ,toen het bunkerstation gebeld de baas dus niet zeuren kan gebeuren dus pissig en de olie leverancier (maatschappij)gebeld met de klacht en ja later kwam de bunkerboot weer bleek een fikse partij water in zijn tanks te hebben staan veel excuses maar daar koop je niets voor dus kreeg ik voor 500 lt mijn geld terug alles ok
wat ik wil zeggen dat het nog wel eens kon voorkomen dat er water in de ladingtanks kon komen en ja dat komt dan mee .
tegenwoordig gebeurd dat niet meet of weinig er word meer op gelet .
dat er in vroegere tijden fiks werd gerotzooid met gasolie en losgetapte smeerolie kan ik van mee praten van mijn tijd op de bunkerbootjes .
maar ik moet zeggen dat de 5 jaar dat ik nu met een jachtje vaar nog geen problemen gehad hebt met de gasolie filters of water er in wel schenk ik iedere keer bij het olie laden een hoeveelheid antie schimmel bij in .
maar het zal mij benieuwen hoe het na februari gaat als er weer een hoop veranderd met de gasolie .

[Oeverloos]

Met plezier, heuvels!

Mvrg. Oeverloos

[redmiller]

@webmaster: is het een idee om van dit soort informatie sticky te maken? Ik denk dat er vaak vragen over dezelfde onderwerpen gaan. Een soort vraagbaak met informatie over technische storingen en voorkomen/verhelpen daarvan.

[Partagas]

@ Oeverloos, dankzij jouw tips en suggesties inmiddels een leuk bootje op de kop getikt en nu alweer een zeer compleet bericht over dieselolie! Top!

[Oeverloos]

Goede vaart, Partagas!

[Partagas]

Goede vaart, Partagas!

Dankjewel!